ει ... αν

This article considers conditional sentences involving the particle ει in the protasis and αν in the apodosis. It is known that a sentence involving past tense verbs, the particle ει in the protasis, and the particle αν in the apodosis, is a contrary to fact sentence (see pages 126-131 of W.G. MacDonald, Greek Enchiridion, Hendrickson, 2005). Contrary to fact sentences include a condition assumed to be false and a description of what that condition would imply if it were true.

This article includes the list of New Testament conditional sentences involving ει in the protasis and αν in the apodosis. An examination of these verses confirms that they involve contrary to fact conditions. However, a contrary to fact condition may appear somewhat surprising in Lk 17:6, Jn 14:7, and Jn 14:28. Therefore, these three verses are explained at the end of this article.


ει + aorist + αν + aorist

(Mat 11:21) ουαι σοι χοραζιν ουαι σοι βηθσαιδαν οτι ει εν τυρω και σιδωνι εγενοντο αι δυναμεις αι γενομεναι εν υμιν παλαι αν εν σακκω και σποδω μετενοησαν

(Mat 11:23) και συ καπερναουμ η εως του ουρανου υψωθεισα εως αδου καταβιβασθηση οτι ει εν σοδομοις εγενοντο αι δυναμεις αι γενομεναι εν σοι εμειναν αν μεχρι της σημερον

(Mat 24:22) και ει μη εκολοβωθησαν αι ημεραι εκειναι ουκ αν εσωθη πασα σαρξ δια δε τους εκλεκτους κολοβωθησονται αι ημεραι εκειναι

(Mar 13:20) και ει μη κυριος εκολοβωσεν τας ημερας ουκ αν εσωθη πασα σαρξ αλλα δια τους εκλεκτους ους εξελεξατο εκολοβωσεν τας ημερας

(Luk 10:13) ουαι σοι χωραζιν ουαι σοι βηθσαιδα οτι ει εν τυρω και σιδωνι εγενοντο αι δυναμεις αι γενομεναι εν υμιν παλαι αν εν σακκω και σποδω καθημεναι μετενοησαν

(Rom 9:29) και καθως προειρηκεν ησαιας ει μη κυριος σαβαωθ εγκατελιπεν ημιν σπερμα ως σοδομα αν εγενηθημεν και ως γομορρα αν ωμοιωθημεν

(1Co 2:8) ην ουδεις των αρχοντων του αιωνος τουτου εγνωκεν ει γαρ εγνωσαν ουκ αν τον κυριον της δοξης εσταυρωσαν


ει + no verb + αν + aorist

(Joh 14:2) εν τη οικια του πατρος μου μοναι πολλαι εισιν ει δε μη ειπον αν υμιν πορευομαι ετοιμασαι τοπον υμιν


ει + pluperfect + αν + aorist

(Mat 12:7) ει δε εγνωκειτε τι εστιν ελεον θελω και ου θυσιαν ουκ αν κατεδικασατε τους αναιτιους

(Mat 24:43) εκεινο δε γινωσκετε οτι ει ηδει ο οικοδεσποτης ποια φυλακη ο κλεπτης ερχεται εγρηγορησεν αν και ουκ αν ειασεν διορυγηναι την οικιαν αυτου

(Luk 12:39) τουτο δε γινωσκετε οτι ει ηδει ο οικοδεσποτης ποια ωρα ο κλεπτης ερχεται εγρηγορησεν αν και ουκ αν αφηκεν διορυγηναι τον οικον αυτου

(Joh 4:10) απεκριθη ιησους και ειπεν αυτη ει ηδεις την δωρεαν του θεου και τις εστιν ο λεγων σοι δος μοι πιειν συ αν ητησας αυτον και εδωκεν αν σοι υδωρ ζων


ει + imperfect + αν + imperfect

(Mat 23:30) και λεγετε ει ημεν εν ταις ημεραις των πατερων ημων ουκ αν ημεν κοινωνοι αυτων εν τω αιματι των προφητων

(Luk 7:39) ιδων δε ο φαρισαιος ο καλεσας αυτον ειπεν εν εαυτω λεγων ουτος ει ην προφητης εγινωσκεν αν τις και ποταπη η γυνη ητις απτεται αυτου οτι αμαρτωλος εστιν

(Luk 17:6) ειπεν δε ο κυριος ει ειχετε πιστιν ως κοκκον σιναπεως ελεγετε αν τη συκαμινω ταυτη εκριζωθητι και φυτευθητι εν τη θαλασση και υπηκουσεν αν υμιν

(Joh 5:46) ει γαρ επιστευετε μωση επιστευετε αν εμοι περι γαρ εμου εκεινος εγραψεν

(Joh 8:39) απεκριθησαν και ειπον αυτω ο πατηρ ημων αβρααμ εστιν λεγει αυτοις ο ιησους ει τεκνα του αβρααμ ητε τα εργα του αβρααμ εποιειτε αν

(Joh 8:42) ειπεν ουν αυτοις ο ιησους ει ο θεος πατηρ υμων ην ηγαπατε αν εμε εγω γαρ εκ του θεου εξηλθον και ηκω ουδε γαρ απ εμαυτου εληλυθα αλλ εκεινος με απεστειλεν

(Joh 9:41) ειπεν αυτοις ο ιησους ει τυφλοι ητε ουκ αν ειχετε αμαρτιαν νυν δε λεγετε οτι βλεπομεν η ουν αμαρτια υμων μενει

(Joh 15:19) ει εκ του κοσμου ητε ο κοσμος αν το ιδιον εφιλει οτι δε εκ του κοσμου ουκ εστε αλλ εγω εξελεξαμην υμας εκ του κοσμου δια τουτο μισει υμας ο κοσμος

(Joh 18:36) απεκριθη ο ιησους η βασιλεια η εμη ουκ εστιν εκ του κοσμου τουτου ει εκ του κοσμου τουτου ην η βασιλεια η εμη οι υπηρεται αν οι εμοι ηγωνιζοντο ινα μη παραδοθω τοις ιουδαιοις νυν δε η βασιλεια η εμη ουκ εστιν εντευθεν

(1Co 11:31) ει γαρ εαυτους διεκρινομεν ουκ αν εκρινομεθα

(Gal 1:10) αρτι γαρ ανθρωπους πειθω η τον θεον η ζητω ανθρωποις αρεσκειν ει γαρ ετι ανθρωποις ηρεσκον χριστου δουλος ουκ αν ημην

(Heb 8:4) ει μεν γαρ ην επι γης ουδ αν ην ιερευς οντων των ιερεων των προσφεροντων κατα τον νομον τα δωρα

(Heb 8:7) ει γαρ η πρωτη εκεινη ην αμεμπτος ουκ αν δευτερας εζητειτο τοπος

(Heb 11:15) και ει μεν εκεινης εμνημονευον αφ ης εξηλθον ειχον αν καιρον ανακαμψαι


ει + imperfect + αν + aorist

(Joh 11:32) η ουν μαρια ως ηλθεν οπου ην ο ιησους ιδουσα αυτον επεσεν εις τους ποδας αυτου λεγουσα αυτω κυριε ει ης ωδε ουκ αν απεθανεν μου ο αδελφος

(Joh 14:28) ηκουσατε οτι εγω ειπον υμιν υπαγω και ερχομαι προς υμας ει ηγαπατε με εχαρητε αν οτι ειπον πορευομαι προς τον πατερα οτι ο πατηρ μου μειζων μου εστιν

(Joh 18:30) απεκριθησαν και ειπον αυτω ει μη ην ουτος κακοποιος ουκ αν σοι παρεδωκαμεν αυτον

(Act 18:14) μελλοντος δε του παυλου ανοιγειν το στομα ειπεν ο γαλλιων προς τους ιουδαιους ει μεν ουν ην αδικημα τι η ραδιουργημα πονηρον ω ιουδαιοι κατα λογον αν ηνεσχομην υμων


ει + aorist + αν + imperfect

(Gal 3:21) ο ουν νομος κατα των επαγγελιων του θεου μη γενοιτο ει γαρ εδοθη νομος ο δυναμενος ζωοποιησαι οντως αν εκ νομου ην η δικαιοσυνη

(Heb 4:8) ει γαρ αυτους ιησους κατεπαυσεν ουκ αν περι αλλης ελαλει μετα ταυτα ημερας


ει + imperfect + αν + pluperfect

(Joh 11:21) ειπεν ουν η μαρθα προς τον ιησουν κυριε ει ης ωδε ο αδελφος μου ουκ αν ετεθνηκει

(1Jn 2:19) εξ ημων εξηλθον αλλ ουκ ησαν εξ ημων ει γαρ ησαν εξ ημων μεμενηκεισαν αν μεθ ημων αλλ ινα φανερωθωσιν οτι ουκ εισιν παντες εξ ημων


ει + pluperfect + αν + pluperfect

(Joh 8:19) ελεγον ουν αυτω που εστιν ο πατηρ σου απεκριθη ο ιησους ουτε εμε οιδατε ουτε τον πατερα μου ει εμε ηδειτε και τον πατερα μου ηδειτε αν

(Joh 14:7) ει εγνωκειτε με και τον πατερα μου εγνωκειτε αν και απ αρτι γινωσκετε αυτον και εωρακατε αυτον


Comments

At a first look it might not be obvious that Jn 14:7 expresses a condition contrary to fact. Note that the Lord said απ αρτι γινωσκετε αυτον και εωρακατε αυτον "from henceforth ye know him, and have seen him". The phrase απ αρτι "from henceforth" implies that up to that point it had not been the case that the disciples were knowing him. This was something to be fulfilled from that time on. Since they had not known him, the statement ει εγνωκειτε με "If ye had known me" is contrary to fact.

In Jn 14:28 we read ει ηγαπατε με εχαρητε αν οτι ειπον πορευομαι προς τον πατερα "If ye loved me, ye would rejoice, because I said, I go unto the Father". At that time the disciples were not fully believing (Jn 14:11, 16:31). Now, Jn 16:31 might indicate that the Lord convinced some of the disciples at that time. It was not that the disciples did not believe at all, for Jn 17:7-8 states explicitly several things that they had received and believed. However, they had not yet believed to the point of fulfilling Jn 17:17. They had kept the word of the Lord (Jn 17:6), but not to the extent of having the obedience of faith mentioned in Jn 14:21. Since love means keeping the commandments (Jn 14:15,21-24), the disciples were not loving Jesus at that time. We can see then that ει ηγαπατε με "If ye loved me" is a condition contrary to fact. There were things they had not believed yet, so they were not seeing why it was good that Jesus was departing.

The received text of Lk 17:6 is ει ειχετε πιστιν ως κοκκον σιναπεως ελεγετε αν τη συκαμινω ταυτη εκριζωθητι και φυτευθητι εν τη θαλασση και υπηκουσεν αν υμιν "If ye had faith as a grain of mustard seed, ye might say unto this sycamine tree, Be thou plucked up by the root, and be thou planted in the sea; and it should obey you". Other versions of the Greek New Testament have εχετε (note the present tense) instead of ειχετε (note the imperfect tense). Assuming a condition contrary to fact is possible when the verb in the protasis has the present tense, the following remarks apply to all Greek versions, not just to the received text. As mentioned in the comments above on Jn 14:28, at that time the disciples had not yet fully believed Jesus. Lk 9:1, Lk 9:10, and Lk 10:17 indicate that they had already done some miracles. However, Lk 9:40 points again to their unbelief (Mt 17:20). Though Jesus had given them authority (Lk 9:1), they were still limited by their lack of faith (Mt 17:20). This limitation kept them from doing works similar in difficulty to having a tree uprooting itself and planting itself into the sea. It can be seen then that the condition in Lk 17:6 is contrary to fact.



Home